หลายคนคงเคยได้ยินคำว่า “ขายฝาก” แต่ยังไม่แน่ใจว่าคืออะไร แตกต่างจาก “จำนอง” ยังไง แล้วต้องระวังเรื่องไหนบ้างก่อนตัดสินใจนำทรัพย์ไปทำขายฝาก
วันนี้เราจะมาทำความเข้าใจแบบครบจบในบทความเดียว!
การขายฝากคืออะไร
“ขายฝาก” คือการขายทรัพย์สินโดยมีเงื่อนไขว่า ผู้ขายสามารถไถ่ถอนทรัพย์กลับคืนได้ภายในระยะเวลาที่กำหนดในสัญญา
เช่น 6 เดือน 1 ปี หรือ 3 ปี
พูดง่ายๆ คือ “ขายชั่วคราว เพื่อแลกเงินก้อน” แล้วเมื่อมีเงินก็สามารถมาไถ่คืนทรัพย์ได้ตามกำหนด
หากผู้ขายฝาก ไม่มาไถ่คืนภายในกำหนด ทรัพย์นั้นจะตกเป็นของผู้รับฝากทันทีตามกฎหมาย
ความแตกต่างระหว่าง “ขายฝาก” กับ “จำนอง”
แม้ทั้งสองอย่างจะคล้ายกันในแง่ที่สามารถนำทรัพย์ไปแลกเงินได้ แต่มีความต่างที่สำคัญหลายจุดดังนี้
- เรื่องกรรมสิทธิ์ในทรัพย์
- “ขายฝาก” กรรมสิทธิ์ในทรัพย์จะถูกโอนให้ผู้รับฝากทันทีตั้งแต่วันที่ทำสัญญา
- “จำนอง” เจ้าของทรัพย์ยังคงเป็นเจ้าของเหมือนเดิม เพียงแต่นำทรัพย์มาใช้เป็นหลักประกันหนี้
- เรื่องการไถ่ถอนหรือชำระหนี้
- ขายฝาก: ผู้ขายต้องฝากต้องนำเงินมาไถ่คืน ภายในเวลาที่กำหนด หากเลยกำหนด ทรัพย์เป็นของผู้รับฝากทันที
- จำนอง: หากลูกหนี้ผิดนัด เจ้าหนี้ต้อง “ฟ้องศาล” เพื่อบังคับขายทอดตลาด
- เรื่องการทำสัญญา
- สัญญาขายฝากต้องทำที่ “สำนักงานที่ดินเท่านั้น” เพื่อให้ถูกต้องตามกฎหมาย
- ส่วนการจำนอง ถ้าเป็นอสังหาริมทรัพย์ก็ต้องจดทะเบียนเช่นกัน แต่ขั้นตอนต่างกันและไม่มีการโอนกรรมสิทธิ์
- เรื่องระยะเวลา
- ขายฝากอสังหาริมทรัพย์: มีกำหนดเวลาไม่เกิน 10 ปี
- จำนอง: ไม่มีการจำกัดระยะเวลาตายตัว
- เรื่องผลทางกฎหมายเมื่อผิดสัญญา
- ขายฝาก: ถ้าไม่มาไถ่คืนในเวลาที่กำหนด ทรัพย์จะเป็นของผู้รับฝาก
- จำนอง: เจ้าหนี้ต้องเข้าสู่กระบวนการศาลก่อนถึงจะได้กรรมสิทธิ์ในทรัพย์
ขั้นตอนการทำขายฝากอสังหาริมทรัพย์
- ตรวจสอบเอกสารสิทธิ์ เช่น โฉนดที่ดิน หรือเอกสารสิทธิ์บ้าน
- ประเมินมูลค่าทรัพย์ เพื่อกำหนดวงเงินขายฝาก
- ทำสัญญาขายฝากที่ สำนักงานที่ดินเท่านั้น เพื่อให้ถูกต้องตามกฎหมาย
- ระบุวันครบกำหนดไถ่ถอนให้ชัดเจน
- เก็บสำเนาสัญญาและหลักฐานการรับ-จ่ายเงินไว้ครบถ้วน
สิทธิของผู้ขายฝากตามกฎหมาย
- มีสิทธิ์ไถ่ถอนทรัพย์กลับคืนภายในเวลาที่กำหนดในสัญญา
- หากใกล้ครบกำหนด สามารถเจรจาขอขยายเวลาได้ หากคู่สัญญายินยอม
- หากผู้รับขายฝากไม่คืนทรัพย์หลังจากไถ่ถอนครบ มีสิทธิ์ฟ้องร้องได้ตามกฎหมาย
- ในบางกรณี (ที่อยู่อาศัยหรือที่ดินเกษตร) ผู้ขายฝากยังสามารถใช้ทรัพย์นั้นต่อได้ หากตกลงไว้ในสัญญา
ข้อดีของการขายฝาก
- ได้เงินก้อนทันที โดยไม่ต้องผ่านขั้นตอนการขอสินเชื่อที่ซับซ้อน
- ยังมีสิทธิ์ได้ทรัพย์กลับคืน หากชำระเงินไถ่ครบตามกำหนด
- ถูกต้องตามกฎหมาย เพราะจดทะเบียนต่อเจ้าหน้าที่ที่ดิน
- ใช้ได้หลากหลายวัตถุประสงค์ เช่น หมุนเงิน ลงทุน หรือใช้ชำระหนี้
- เงื่อนไขชัดเจน ทั้งอัตราผลตอบแทนและระยะเวลา
ข้อเสียของการขายฝาก
- หากไม่ไถ่ถอนภายในกำหนด ทรัพย์จะกลายเป็นของผู้รับขายฝากทันที
- มีโอกาสเสียทรัพย์หากบริหารเวลาไม่ดี
- หากทำสัญญากับผู้รับฝากที่ไม่น่าเชื่อถือ อาจถูกเอาเปรียบได้
- ไม่ควรทำสัญญานอกสำนักงานที่ดิน เพราะอาจถูกหลอกให้ “ขายขาด” โดยไม่รู้ตัว
ข้อควรระวังสำคัญ
- ตรวจสอบชื่อและตัวตนของผู้รับขายฝากให้แน่ใจว่าเชื่อถือได้
- อ่านสัญญาทุกข้อ โดยเฉพาะ ระยะเวลาไถ่ถอนและยอดไถ่คืน
- ห้ามเซ็นสัญญาเปล่าหรือมอบเอกสารสิทธิ์โดยไม่มีเจ้าหน้าที่ที่ดินรับรอง
- เก็บหลักฐานการโอนเงินและเอกสารทุกฉบับไว้อย่างปลอดภัย
- หากไม่มั่นใจในเงื่อนไข ควรปรึกษานักกฎหมายหรือผู้เชี่ยวชาญก่อนลงนาม
สรุป
“ขายฝาก” เป็นทางเลือกที่ช่วยให้เข้าถึงเงินก้อนได้อย่างรวดเร็ว โดยยังมีสิทธิ์ได้ทรัพย์กลับคืนหากชำระไถ่ครบตามกำหนด
แต่สิ่งสำคัญคือต้องเข้าใจเงื่อนไขให้ชัด ทำสัญญาอย่างถูกต้อง และเลือกทำกับผู้ที่เชื่อถือได้เท่านั้น
Home for Cash
บริการขายฝาก–จำนองอสังหาริมทรัพย์ครบวงจร
ให้คำปรึกษาโดยทีมผู้เชี่ยวชาญ ดูแลตั้งแต่เอกสารจนถึงวันไถ่ถอน
โปร่งใส ใส่ใจทุกขั้นตอน ดูแลเหมือนคนในครอบครัว
